29/09/2018 Efteling

20/05/2019 Uit Door Nathan

Een gigantische darkride, een compleet vernieuwde achtbaan, een nieuw sprookje en tal van andere kleine nieuwigheden. Er is behoorlijk wat veranderd sinds mijn laatste verslag van de Efteling. Dat is ook nodig, want de Efteling is met zijn ondertussen meer dan 5 miljoen bezoekers per jaar één van Europa’s drukst bezochte parken en heeft enkele stevige concurrenten om zich heen.

Efteling is een park dat ik graag bezoek. Ik kom er vaak meerdere keren per jaar en in 2018 had ik zelfs een abonnement. Toch blijft het lastig om op één dagje Efteling het hele park gezien te krijgen, zeker in het weekend. Ik heb vandaag het maximale uit mijn dag gehaald en ben zo vrij goed rond geraakt, maar eigenlijk verdient Efteling een bezoek van meerdere dagen.

Nog voor de attracties openden waren we reeds onder het gigantische ingangsgebouw gewandeld. De Efteling heeft een beetje de opbouw van een Disneypark. Aan de ingang begint een lange main street die tot in het midden van het park loopt. Van daaruit vertrekken verschillende routes richting de themagebieden, al zijn er op de main street ook al enkele sluipweggetjes. De main street hier, die de naam Pardoes Promenade draagt, is echter geen straat met langs twee kanten huisjes, maar een lange laan met veel natuur en waterpartijen. Dit deel van de Efteling is al voor openingstijd toegankelijk en persoonlijk vind ik het een prachtig stukje van het park. Elke keer dat ik over de Pardoes Promenade loop en de rustige muziek hoor realiseer ik me hoe heerlijk het is om weer in dit fantastisch park te zijn.

De eerste nieuwigheid sinds mijn laatste bezoek komen we vrijwel meteen tegen. De Vrolijke Noot is een nieuw restaurant aan het begin van de Promenade en een samenwerking met La Place. Persoonlijk vind ik het restaurant niet het mooiste wat de Efteling de laatste jaren al ontworpen heeft.

Iets wat ik veel leuker vind om te zien is entertainment dat de bezoekers welkom heet!

De main street van een Disneypark eindigt met een kasteel. Die van de Efteling… tegenwoordig ook! In dat kasteel bevindt zich Symbolica. Aanvankelijk dachten we onze dag hiermee te beginnen, maar gezien de grote mensenmassa die zich al voor de poort heeft gevormd, besluiten wij voorlopig even een andere kant op te gaan.

Om de drukte voor te zijn, gaan we zodra de poorten openen naar Ruigrijk, het achterste deel van het park, waar enkele grote topattracties bij elkaar staan.

Als je aan een Eftelingliefhebber vraagt wat het mooiste is dat de Efteling ooit heeft neergezet, zal je wellicht veel verschillende dingen horen. Velen zullen kiezen voor Droomvlucht, Fata Morgana of Symbolica, maar mijn voorkeur ligt nog ergens anders, namelijk de wachtrij en het station van de Vliegende Hollander. Wat de Efteling hier heeft verwezenlijkt, vind ik werkelijk ongelofelijk. De prachtige theming in de wachtrij, de muziek en de ontelbare details zorgen voor een sfeer die gewoonweg perfect is. Bovendien eindigt de wachtrij in het mooiste achtbaanstation dat ik ooit gezien heb.

Dat gezegd zijnde moet ik meteen iets kwijt, ik vind dat de Vliegende Hollander veel te veel haat over zich heen krijgt. De opbouw is perfect, het verhaal is duidelijk en zelfs het darkridegedeelte vind ik echt mooi. Akkoord, je ziet niet enorm veel, maar op zee is het nu eenmaal donker. De sfeer tijdens de darkride wordt alsmaar griezeliger tot je naar boven wordt getakeld voor een stukje achtbaan. Het nadeel aan de Vliegende Hollander? Inderdaad, dat stukje achtbaan, dat stelt namelijk niets voor, maar dat vind ik zo erg eigenlijk niet. De Vliegende Hollander draait voor mij veel meer om het water- en het darkridegedeelte.

De splash is niet heel erg nat en het is jammer dat je daarna overduidelijk op rails in het water rijdt, maar geen van die zaken storen mij echt zo hard dat ik de Vliegende Hollander een slechte attractie wil noemen. Enkele kleine zaken konden misschien beter, maar ik ken weinig attracties die ik 100% perfect noem. Sterker nog, door de fantastische beleving is de Vliegende Hollander voor mij één van de meeste perfecte attracties die in het park te vinden is. Storm of geen storm, ik zal van de Vliegende Hollander houden, al is het tot den eeuwigheid!

Joris en de Draak was onze volgende halte. Deze dubbele achtbaan van Great Coasters International heeft onlangs tijdens een onderhoudsbeurt een single riders line gekregen. Ook de Vliegende Hollander heeft er ondertussen één. Daarnaast maakt men bij beide attracties tegenwoordig gebruik van een grouper en moet je je bagage hier verplicht meenemen. Tof om te zien hoe de Efteling volop bezig is met hun operations te optimaliseren!

Aan de rit zelf is gelukkig niets veranderd. Het is misschien niet de grootste of beste woodie die ik al gedaan heb, het is wel een prima baan waar ik als het niet te druk is tientallen rondjes op kan maken zonder mij te vervelen.

Het thema is minder sterk uitgevoerd dan bij de naastgelegen Vliegende Hollander, maar is op zich wel prima. De wachtrij is misschien wat kaal, maar het verhaal wordt duidelijk gemaakt door middel van schermen en in het station. Daarnaast is de draak, die iets verderop in het water ligt, ook prachtig.

Drakenjagers onversaagd, luister naar wat de koning vraagt! En zolang de koning vraagt om ritjes te maken in een achtbaan van GCI, luister ik maar al te graag.

De derde grote achtbaan aan deze kant van het park is de Python, een Vekoma-achtbaan die al sinds 1981 in het park staat en dus al een oud beestje is. Je begon het de laatste jaren te merken en ook de Efteling besliste dat hij niet meer mee kon. Exact om die reden werd hij in de winter van 2017-2018 volledig opgeknapt.

De track is vanaf de first drop tot aan de eindremmen volledig vervangen. De oude Vekoma-knikken zijn eruit gehaald en er staat een zeer soepele baan voor in de plaats. De supportstructuur ziet er daardoor op sommige plaatsen een beetje gek uit, maar dat nemen we er zonder probleem bij.

De nieuwe Python is zeker een vooruitgang ten opzichte van de oude, maar toch vraag ik me af of dit de juiste investering was. Als het van mij afhing, hadden ze het hele Python-hoofdstuk achter zich mogen laten en een volledig nieuwe, totaal andere achtbaan zetten. Uit nostalgisch oogpunt is het natuurlijk wel te begrijpen, maar alsnog hebben ze de bal dan misgeslagen. Als je dan toch de Python wilt behouden, had dan een mooie wachtrij, een nieuw station, een thema en muziek toegevoegd.

De Python was vroeger een attractie die door zijn gebrek aan thema en verhaal totaal niet in de Efteling paste. En nu… eigenlijk nog altijd niet. Hoewel de Python qua rit een vooruitgang is, hebben ze hier toch wat kansen gemist. Jammer!

De Efteling is een park dat vaak goede investeringen doet, maar soms ook volledig de mist ingaat en koppig haar eigen zin blijft doen, ook al weten ze dat het niet werkt. Een perfect voorbeeld daarvan is de boarding pass. Het is een systeem waarbij je een ticket kan krijgen waar een uur op staat en dan een korte wachttijd als garantie krijgt. Het enige verschil met het soortgelijk systeem van Disney of Voletarium is dat je hier verplicht een ticket moest halen, wat bij veel bezoekers voor frustratie zorgde. Op een bepaald moment waren die boarding passen op zonder dat sommige bezoekers de kans hadden gekregen om een ticket af te halen, soms moesten bezoekers het hele park omlopen om de Python te kunnen doen, veel mensen snapten het systeem niet en als de achtbaan in storing lag, volgde er geen compensatie en kon je hem gewoon niet doen. Allemaal problemen die de Efteling gewoon leek te negeren.

Men heeft ondertussen ook een single riders line, die overigens wel vrije inloop heeft. Daarnaast heeft de Efteling ook al geprobeerd om het laatste uur van de dag de boarding pass af te schaffen. Ik had vandaag geluk, de boarding pass werkte (nog) niet en iedereen kon gewoon de Python doen. Via de single riders line bespaarde ik bovendien nog wat tijd, maar het beste zou zijn als ze de hele boarding pass gewoon afschaffen. Gelukkig heeft men volgens mij inmiddels een degelijker systeem waarbij je zowel een normale wachtrij als een boarding pass-wachtrij hebt.

Door de Efteling rijdt een prachtige stoomtrein. Die heeft twee stations, ééntje in Marerijk en ééntje hier. Dit exemplaar, Station de Oost, is met voorsprong het mooiste van de twee.

Binnenin is trouwens ook een kleine nieuwigheid. Deze zoötroop is een soort draaiplatform met figuren op. Als je aan de colafles trekt gaat het platform draaien en met behulp van lichtflitsen lijken de figuren op de carrousel te bewegen. Niets enorm bijzonder, maar ik hou ervan om dit soort kleine dingen tegen te komen in een pretpark.

In het midden van het plein bevindt zich Polka Marina, een molen met bootjes die je in veel parken kan vinden, maar hier toch net een beetje anders is. Hier staat hij namelijk op rails. Overigens draait hij ook niet erg hard. Ik heb het trouwens nooit echt een mooie attractie gevonden.

In de hoek van het themagebied liggen nog twee attracties, waarvan de Halve Maen de eerste is. Dit schommelschip, dat gebouwd is door Intamin, is nog steeds het grootste en wat mij betreft ook mooiste exemplaar van Europa.

In veel parken is een schommelschip al lang geen must-do meer, maar in de Efteling pik ik hem maar al te graag mee. De rit is lang en het schip schommelt erg hoog. Bovendien is ook het station, dat een haven voorstelt, erg mooi.

De Oude Tuffer ligt er vlak naast en is de oldtimerbaan van het park. Ik heb hem één keer gedaan toen het erg rustig was, want meestal staat er een lange wachtrij voor en dat is het gewoon niet waard.

In het voorjaar van 2019 krijgt de Oude Tuffer trouwens een grote update, waarbij onder andere de voertuigen vervangen worden en enkele scènes worden toegevoegd. Best wel tof, want deze attractie is, ondanks dat hij er zeer verzorgd bijligt, redelijk themaloos.

We begeven ons richting Reizenrijk, waar we opnieuw een kleine nieuwigheid tegenkomen. Met deze telescoop kan je van het prachtige uitzicht van de Efteling genieten terwijl er draken boven vliegen. Alweer een klein dingetje dat het park leuk maakt. Zeker kleine kinderen vinden dit fantastisch.

De laatste attractie van Ruigrijk is het Kinderspoor. Hij ligt een beetje meer afgelegen dan de rest van de attracties in het gebied, maar gelukkig wel aan een weg waar altijd veel mensen passeren. Voor ons is deze niet bijzonder, maar kinderen blijven deze erg leuk vinden. Het was bovendien één van de eerste attracties in de Efteling.

We komen aan in Reizenrijk, waar de blikvanger Vogel Rok onze eerste attractie is.

Deze indoor coaster van Vekoma is niet de langste of grootste in zijn soort, maar ik vind hem na al die jaren nog steeds fantastisch. De baan is soepel, best intens en de effecten zorgen ervoor dat de rit nog spannender lijkt dan hij eigenlijk is.

Bovendien heeft deze achtbaan met zijn drie treinen een enorme capaciteit, waardoor je er op een matig drukke dag niet enorm lang voor in de rij hoeft te staan.

Vlak naast Vogel Rok ligt onze eerste darkride voor vandaag. Carnaval Festival is qua niveau zonder twijfel het minst spectaculaire exemplaar van het park, maar qua fungehalte staat hij bij mij bovenaan.

De rit is een waar feest en toont aan de hand van stereotypen hoe er in elk land vrolijk gefeest wordt. De bijhorende muziek is iconisch en krijg je de rest van de dag niet meer uit je hoofd.

Binnenkort ondergaat Carnaval Festival een grondige renovatie. Daarbij worden onder andere de verlichting en het besturingssysteem vervangen. Daar ben ik fan van, want arbeid is nodig om d’oude pracht te behouden voor het nageslacht. Waar ik minder grote fan van ben is het feit dat enkele scènes vervangen worden. Uiteraard gaat het dan om de Afrikaanse en Aziatische scènes, waar de laatste jaren door enkelingen veel commotie rond was. Spijtig dat de Efteling oor geeft aan het zielige gejank van nog geen 0,1% van de bezoekers.

Ook de volgende attractie is al wel eens in aanmerking gekomen omdat deze zogezegd racistisch zou zijn. Monsieur Cannibale wordt gelukkig niet aangepast en ik hoop ook dat dat in de toekomst zo blijft. Efteling mag van mij gerust wat trotser zijn op hun geniale concept, want hier staan tenminste geen simpele koffietassen met een koffiepot in het midden.

Iets dat ik leuk vind om te zien is entertainment. De Efteling heeft in tegenstelling tot andere Europese topparken als Europa-Park, PortAventura en Disneyland geen enorm aanbod aan shows. Net daarom is het leuk om te zien dat er – zelfs buiten het hoogseizoen – aandacht besteed wordt aan live entertainment, dat brengt meteen heel wat sfeer op het plein.

Een beetje verder ligt het Avonturendoolhof, een kleinschalig doolhof met enkele leuke obstakels, speciaal voor kinderen.

Een beetje meer afgelegen van het drukke Carnaval Festivalplein liggen de twee laatste attracties van Reizenrijk. Pagode is een bijzondere uitkijktoren.

Normaal gezien mag de Efteling niet boven de bomen uit bouwen, maar voor Pagode maakte men een uitzondering, omdat deze namelijk niet permanent boven de bomen uittorent.

Hoe dan ook ben ik fan van de attractie, het biedt even een rustig momentje tussen het drukke attractiegeweld en je kan er mooie foto’s maken. Bovendien vind ik deze door zijn openheid en stuk leuker dan de variant in bijvoorbeeld Europa-Park of Slagharen.

Tegenover de Pagode ligt Gondoletta, een rondvaart in een bootje over het meer.

Veel is er niet te zien, maar het is zeker eens rustgevend om tijdens een dagje pretpark even uit de drukte te zijn.

We betreden de volgende themazone, Marerijk. Dit gebied is het grootste van het park en is de thuisplaats van onder andere het Sprookjesbos en het nostalgische Anton Pieckplein.

Bij dat eerste plein beginnen we. Er staan enkele eetgelegenheden en een vijftal nostalgische draaimolens.

Om precies te zijn staan er twee klassieke draaimolens, twee zweefmolens en een rupsmolen.

Daarnaast bevindt zich hier ook het Efteling Museum, waarvan ik moet bekennen dat ik er nog binnen geweest was. Er staan heel veel oude Efteling-spullen die doorheen de jaren geen plekje meer kregen in het park. Leuk dat de Efteling zulke spullen niet zomaar weggooit en ze zelfs tentoonstelt aan de bezoekers.

Achter dit plein bevindt zich het Lavenlaar, een klein dorpje waar een fantasievolkje woont.

Het dorpje bestaat uit allerlei kleine ‘huysjes’ waar je de dagelijkse activiteiten van de Laven kan bewonderen. Er is onder andere het Brouwhuys, het Lariekoekhuys en een Glijhuys vol glijbanen.

Het Leerhuys staat tijdelijk in de stijgers.

In sommige huisjes zijn decoraties of scènes te zien, andere zijn eerder hindernissen. Het Zweefhuys is een exemplaar met hangbruggen en in het Lachhuys moet je zeker de trap eens beklimmen.

In het Lavenlaar bevindt zich één attractie, de Monorail. Het station bevindt zich in het Slakkenhuys en voor de rest heb je vanuit de attractie mooie zichten op het dorpje waar de Laven wonen. Helaas is de capaciteit niet al te hoog en staan er hier al snel lange wachtrijen, wat ook de reden is dat ik hem vandaag opnieuw oversla.

Ik ben fan van het Lavenlaar. Toch heb ik het gevoel dat de Efteling hier nog iets meer uit kan halen. Er staan tal van huisjes waar je dingen in kan beleven, maar toch ben je hier doorgaans erg snel rond door het gebrek aan meerdere attracties, en dat is zonde in een mooi parkdeel als dit. Van mij mag de Efteling het Lachhuys meteen vervangen door een groot en mooi fun house, mag er een echte kinderachtbaan bijkomen en voor twee kleine droptorens zoals in Phantasialand is er ook wel plaats. Enorm veel ruimte heeft de Efteling in het Lavenlaar niet meer, maar van mij mag het gerust uitgebreid worden ten koste van die spuuglelijke speeltuin tussen het Lavenlaar en Villa Volta.

Over Villa Volta gesproken, dat is de volgende attractie die ons mag verwachten. Hij bevindt zich op het Sint Nicolaasplein, een erg groot en doodlopend plein waarvan ik de indeling altijd enorm raar heb gevonden.

Dat zegt gelukkig niets over Villa Volta, wat naar mijn mening nog altijd één van de best geslaagde Efteling-attracties is. Dit protoype van de Vekoma madhouse is nog steeds één van mijn favorieten.

Het exterieur is prachtig, de capaciteit is erg hoog dus de wachtrij nooit lang, het verhaal in de voorshows is goed en de hoofdshow blaast mij telkens weer omver. De combinatie van de illusie, de prachtige muziek en de ontelbare details zorgen ervoor dat ik deze madhouse nooit zal overslaan.

Op het plein bevindt zich ook Raveleijn, de grootste show van de Efteling. Op online fora en websites krijgt hij vaak negatieve commentaar, maar mij is een raadsel waarom. Ik ben geen showmens en bekijk hem ook lang niet elke keer dat ik hier ben, maar vind het overigens wel een erg vermakelijke show. Gelukkig lijken de meeste bezoekers van de Efteling daar ook zo over te denken, want de show is nog altijd erg populair.

Naast de poort van Raveleijn bevindt zich de poort van Droomvlucht, een prachtige darkride en tevens één van de populairste attracties van de Efteling. Op een matig drukke dag als vandaag staat er een wachttijd van 45 minuten op het bord. We hadden nog behoorlijk wat te doen en twijfelden daarom of we hem wel zouden doen, tot mij de ideale tussenoplossing te binnen schoot. De Efteling biedt tegenwoordig namelijk de ‘Virtuele Droomvlucht’ aan, speciaal voor personen met een beperking, aangezien zij door het ritsysteem onmogelijk in de attractie kunnen. Ondanks dat het speciaal voor hen ontworpen is, kan je als gewone bezoeker het ook op deze manier beleven, al krijgen de personen met een handicap uiteraard voorrang.

Bij de Virtuele Droomvlucht zit je op een stoel en krijg je een VR-bril en koptelefoon op. Je ziet wat je in het echt ook ziet, hoort de Droomvlucht-muziek en ruikt zelfs hetzelfde als in de darkride. Daarnaast kan je ook met de andere persoon praten, waardoor het lijkt dat je samen in de attractie zit. Over het algemeen was de ervaring erg goed. Om toch een klein beetje te muggenziften, de kwaliteit van de film kon iets beter, maar op zich vergeef ik hen die kleinigheid. Het is fantastisch dat de Efteling dit aanbiedt speciaal voor personen met een beperking.

De laatste attractie op dit plein is het tweede station van de Stoomtrein.

Een beetje verder in Marerijk staat de Stoomcarrousel, een prachtige molen met een groot paleis rond, waardoor hij er nog mooier bij staat.

In het gebouw zit overigens niet enkel een draaimolen. Ook het Diorama, een gigantisch miniatuurmodel van een fantasiewereldje, is er te vinden.

De laatste ‘attractie’ in Marerijk die we nog moesten doen was het Sprookjesbos, waar op dit moment 29 sprookjes aanwezig zijn. Het is een iconisch deel van het park en hierdoor is de Efteling ook zo groot geworden als ze vandaag de dag zijn.

Het eerste sprookje dat we tegenkomen is het kasteel van Doornroosje. Net niet zo indrukwekkend als het Sleeping Beaty Castle in Disneyland Park Paris, maar wel zeer charmant tussen het groen.

Het tweede sprookje is het Kabouterdorp. Net zoals wel meer zaken in het Sprookjesbos niet echt een sprookje, maar het past hier wel prima. Vandaag staat het Kabouterdorp echter in de steigers voor een renovatie.

Eén van de grootste iconen van het hele Sprookjesbos is zonder twijfel Langnek, één van de zes dienaren uit het sprookje.

Achter Langnek bevindt zich Roodkapje bij het huisje van haar grootmoeder, waar de wolf ligt te wachten op zijn maaltijd.

Ook Pinokkio heeft tegenwoordig een plekje in het Sprookjesbos. Het is het nieuwste sprookje van het park en bestaat uit drie delen. Het eerste is de herberg van Gepetto.

Vlak daarachter bevinden zich de sluwe vos en kat, die af en toe eens uit hun ton komen kijken.

En ten slotte heb je de grote monstervis, die naar mijn mening weinig lijkt op een walvis, maar wel een mooie creatie is. Pinokkio bevindt zich in de mond van de walvis, die af en toe open gaat.

Een beetje verder staan de Rode Schoentjes nog steeds te dansen.

En ook de Trollenkoning zit nog steeds op zijn troon te mompelen.

De Sprekende Papegaai, die blijkbaar afkomstig is uit het sprookje van het Stoute Prinsesje, is misschien wel het minst goed uitgewerkte sprookje van het sprookjesbos. Kinderen vinden het echter wel gewoon leuk dat die papegaai hen nazegt.

Je merkt dat dit deel van het sprookjesbos het oudere deel is. Veel sprookjes aan deze kant – met Pinokkio als grote uitzondering – zijn simpele huisjes met één scène of een personage uit het sprookje afgebeeld. Tegenwoordig probeert de Efteling met de sprookjes wel een verhaallijn mee te geven met behulp van groter opgezette scènes en meer geavanceerde technieken. Toch hoop ik dat de Efteling de oude sprookjes, zoals de toren van Raponsje, in de toekomst intact houdt.

Ook de naastgelegen Kleine Zeemeermin is eigenlijk niet meer dan een fontein.

En ook de Draak bevindt zich in het sprookjesbos. Ook dit is op zichzelf geen sprookje, maar een figuur dat in veel sprookjes voorkomt.

Het volgende sprookje is De Wolf en de Zeven Geitjes, één van mijn favoriete sprookjes toen ik een kind was. In het Sprookjesbos van de Efteling is hij niet zo enorm bijzonder.

Tussen de sprookjes door staan er op verschillende plaatsen paddenstoelen waar de iconische muziek uit klinkt.

Ook Hans en Grietje hebben hun plekje gekregen in het Sprookjesbos, inclusief het lekkere snoephuisje van de heks.

Het Sprookjesbos bestaat voor het grootste deel uit een lang pad dat door het bos kronkelt. Hier en daar bevinden zich binnenweggetjes om sneller van het ene naar het andere sprookje te gaan. Het Sprookjesbos heeft echter ook één groot plein waar enorm veel sprookjes bij elkaar staan. Aan de rand van het plein staat het sprookje van Vrouw Holle, met langs de ene kant de waterput.

En langs de andere kant het huisje van de oude dame, die af en toe naar buiten komt om het te laten sneeuwen.

Tafeltje Dek Je is het volgende sprookje. Met behulp van een leuke illusie heeft de Efteling het sprookje hier een plekje gegeven. De knuppel bevindt zich in de inkomhal van het gebouw.

En de ezel? Die staat in het midden van het plein. Als je er geld in steekt, kakt hij trouwens speciaal voor jou een muntje uit.

We gaan meteen naar het volgende sprookje, dat Sneeuwwitje is, het engste sprookje uit het Sprookjesbos. Ik kan me voorstellen dat de heks, die binnen in haar spiegel kijkt, niet voor iedereen geschikt is.

De grot waar Sneeuwwitje ligt, die zich er vlak achter bevindt, is een stuk kindvriendelijker.

Het Bruidskleed van Genoveva is het enige sprookje dat niet bestaat uit een scène of indoor show, maar wel uit levende dieren. De vele duiven die op het plein rondvliegen hadden vroeger allerlei felle kleuren, maar zijn tegenwoordig allemaal wit.

Het volgende huisje op het plein is dat van Assepoester. De sprookjes aan deze kant zijn allemaal een stuk moderner en groter opgezet.

In het midden van het plein bevindt zich het sprookje van de Kikkerkoning.

De Magische Klok is het laatste sprookje op dit plein. Of voorlopig toch, want de Efteling bouwt op dit moment aan hun 30ste sprookje: de Zes Zwanen. In het najaar van 2019 moet het openen.

Toegegeven, ik vind het Sprookjesbos fantastisch, maar ik bezoek het niet elke keer dat ik in de Efteling ben. Daarvoor zijn de spannende achtbanen en wonderlijk mooie darkrides te goed. Toch zijn er twee sprookjes die ik moeilijk kan missen tijdens een dagje Efteling. Het eerste is de Indische Waterlelies, een prachtig sprookje dat bestaat uit één scène in een gebouw. Het verhaal is goed, de muziek is prachtig en het totaalplaatje klopt gewoon.

Er vonden vandaag wat werkzaamheden plaats aan de uitgang van de attractie, waardoor de ingang gebruikt werd als in- en uitgang. Het was redelijk druk in het park, maar de Efteling wist het, met de hulp van een personeelslid, toch in goede banen te leiden door af en toe een groep mensen naar binnen te laten en ze terug buiten te laten als de show gedaan was. Tof om te zien dat de Efteling dit efficiënt kan regelen.

In het Sprookjesbos is ook een show te zien. De Sprookjesboom Show is voornamelijk gericht op kinderen, dus wij hebben hem niet gezien.

Een beetje verder in het Sprookjesbos ligt de reus, die net bestolen wordt door Klein Duimpje.

En nog een beetje verder staat Repelsteeltje vrolijk te dansen omdat niemand weet hoe hij heet.

Ik zei daarnet dat ik twee sprookjes moeilijk kan missen tijdens een dagje Efteling. Het eerste is de Indische Waterlelies en het tweede het Meisje met de Zwavelstokjes, waar we nu aan toe gekomen zijn. Ook hier is het verhaal prachtig en de uitwerking van de Efteling erg goed. Hoe vaak ik dit sprookje ook zie, ik ga elke keer ontroerd naar buiten wandelen.

De Nieuwe Kleren van de Keizer is het volgende sprookje dat het Sprookjesbos te bieden heeft. Ook hier wordt het volledige verhaal duidelijk weergegeven aan de hand van een show die om de paar minuten wordt opgevoerd.

De Sprookjesboom is dan weer geen sprookje, maar wel één van de iconen van de Efteling. Het is dan ook prachtig wat het park hier heeft neergezet.

De Tuinman en de Fakir is een erg groot opgezet sprookje, maar enorm veel gebeurt er niet. Hij vliegt wat heen en weer op zijn tapijt en komt afwisselend eens door de ramen kijken. Door een recente opknapbeurt ziet het sprookje er wel terug erg fris uit.

Het laatste sprookje dat vertegenwoordigd is in het Sprookjesbos is de Chinese Nachtegaal. Ook dit sprookje bestaat uit één groot opgezette scène en een voorstelling die om de paar minuten opgevoerd wordt. Het is een mooi sprookje en het verhaal is duidelijk, al kan ik me inbeelden dat het voor sommige kinderen een beetje akelig is.

We verlaten het grote Sprookjesbos en gaan naar Anderrijk. Hier is het Spookslot de eerste attractie die we tegenkomen. Dit was de eerste echte attractie van de Efteling en is deze dagen misschien een beetje achterhaald, maar alsnog wel mooi. Het is zeker niet iets dat ik elke keer doe, maar toch leuk om af en toe eens mee te nemen. Ik vind het leuk om te zien dat de Efteling dit stukje nostalgie bewaart.

Tegenover het Spookslot ligt Pandadroom. Ik kom al van kinds af aan in de Efteling, en ik denk dat ik die attractie nog altijd maar één keer gedaan heb. Het is een 4D-film die qua effecten op zich niet slecht is, maar absoluut niet in de Efteling past. Als er iets is waar je niet mee geconfronteerd wil worden in een sprookjespark, zijn het wel smeltende poolkappen. Als er één attractie is die men van mij meteen mag afbreken, is het zonder enige twijfel Pandadroom, want dit is zo Efteling-onwaardig dat ik er zelfs geen foto van genomen heb.

De volgende attractie die ik graag gedaan had is de Bob. Het is een bekend verhaal ondertussen, de Bob is dicht vanwege een technische storing. Al heel erg lang, en het is niet de eerste keer. De Efteling heeft dan maar de knoop doorgehakt en besloten de achtbaan af te breken. Voorlopig is hij terug open, maar niet meer voor lang. Na de zomer van 2019 sluit de baan en wordt hij vervangen door een dubbele powered coaster: Max & Moritz.

Zelf vind ik het niet enorm jammer dat de Bob weggaat. Ik vond het een leuke baan, maar niet buitengewoon bijzonder. Bovendien paste hij vanwege zijn gebrek aan een verhaal en goede thematisering nooit goed in de Efteling. Ik vind het wel jammer dat de Efteling voor een powered coaster kiest, want dat is toch duidelijk een veel tammere baan dan de Bob. Hoe dan ook heb ik er wel vertrouwen in dat de Efteling er iets leuks van maakt en ben ik ongetwijfeld in 2020 hier om het resultaat te bekijken.

Tegenover de Bob was er op het plein een beetje live entertainment aan de gang. Ook hier zeg ik het weer, leuk dat de Efteling aandacht heeft voor zulke dingen.

De Efteling is één van de weinige parken dat elke dag van het jaar geopend is. Dat heeft behoorlijk wat voordelen, maar ook enkele nadelen. Men heeft bijvoorbeeld geen winter om onderhoud te doen, dus moet men het onderhoud van attracties doorheen het jaar doen. Helaas is daardoor Fata Morgana niet toegankelijk vandaag. Jammer, maar op zich kom ik hier vaak genoeg. Ik vind Fata Morgana overigens een fantastische darkride, maar wat mij betreft moet hij onderdoen voor Droomvlucht en Symbolica.

In het grote meer vlak naast Fata Morgana speelt twee keren per dag Aquanura, een groot opgezette watershow. Ik heb hem al enkele keren gezien, maar vind hem eerlijk gezegd enkel de moeite in het donker. Wij besteden er vandaag dus geen aandacht aan en lopen richting de brug die over Piraña loopt.

Het is een redelijk verborgen stukje van het park dat niet heel veel mensen weten zijn en waar het ook nooit echt druk is. Dat vind ik op zich niet erg, want ik vind het een prachtig stukje waar je heel mooie foto’s kan maken van Piraña en de grote achtbanen in Ruigrijk.

Uiteindelijk komt het pad uit op het plein vlak voor Piraña. Het is vandaag niet enorm warm en ik had weinig zin in een wildwaterbaan, dus sloegen we hem over. Het moet echter wel gezegd dat ik hem regelmatig doe en dat ik het ook een schitterende rapid vind.

Deze beelden zijn trouwens een leuke extra voor omstaanders. Als je langs de kant je hand in de bek van een beeld steekt, spuiten deze water op de inzittenden. Je hebt echter ook wel het risico dat de beelden je als omstaander nat spuiten, al heb ik dat in praktijk nog maar één keer gezien.

Van bij Piraña lopen we rechtstreeks door naar Baron 1898, de laatste achtbaan die we nog moeten doen en wat mij betreft de topper van het park.

Het is een typische attractie op zijn Eftelings. Qua coaster is hij goed. Niet de grootste, niet de snelste, ook niet de beste, maar wel kwalitatief en heel goed voor een familievriendelijk park. Qua theming laat de Efteling zich dan weer van zijn beste kant zien. De baan ziet er ondanks zijn beperkte statistieken impressionant uit door zijn mooie supportconstructie en het station past perfect in het thema. Ook de muziek is hier erg goed. Hetgeen ik minder leuk vind is dat de wachtrij zich volledig outdoor bevindt en niet erg mooi gethematiseerd is. Komaan Efteling, jullie hebben bij de Vliegende Hollander laten zien dat jullie het kunnen, doe dat vanaf nu gewoon altijd!

Alvorens je kan instappen moet je nog eerst door twee voorshows, die een zeer duidelijk verhaal vertellen. Daarna stap je in en alvorens je de lifthill opgaat krijg je nog een kleine show te zien. Een perfect verhaal bedenken voor een divecoaster? Laat dat maar aan de Efteling over! Alles klopt en er zijn tal van details op te merken. Zeker als alle effecten werken, zoals de grote stoommachine in het begin van de rit, is het echt een topervaring.

De rit zelf is bovendien ook erg goed. De baan is soepel, afwisselend en de drop blijft gewoonweg fantastisch. Zoals ik al zei is het niet de grootste of beste achtbaan die ik al deed, zelfs niet in de Benelux, maar wel een perfecte toevoeging in het park. Eén van de redenen dat de Efteling niet tot extremen kan gaan is dat het park niet boven de boomgrens mag bouwen. De ideale oplossing daarvoor is een gelanceerde achtbaan. Stiekem hoop ik toch dat men binnen enkele jaren eens een achtbaan zet die ook qua rit écht wereldniveau is.

Van wereldniveau gesproken, met darkrides als Droomvlucht en Fata Morgana heeft het park bewezen dat ze op sommige vlakken wel meespelen aan de top van de wereld. In 2017 heeft men beslist voor het eerst in 24 jaar een darkride aan het aanbod toe te voegen, en dat schept natuurlijk meteen erg hoge verwachtingen. Bovendien adverteerde de Efteling maar al te graag met termen als ‘vernieuwend’, ‘interactief’ en ‘duurste attractie in de geschiedenis van het park’. Mede daardoor waren de eerste reacties die ik las enorm gemengd. Ik keek er dus erg naar uit Symbolica: Paleis der Fantasie zelf uit te testen.

De buitenkant vind ik er alvast schitterend uitzien. De combinatie met de rotsen en voldoende groen zijn bovendien erg goed. Men heeft echter één fout gemaakt, en dat is dat ze de darkride per se midden in hun park wilden. Meestal bouwen parken hun grote darkrides aan de buitenkant, zodat ze geen gigantische loods moeten thematiseren. Kijk maar naar de grote darkrides van Disney, Droomvlucht, Challenge of Tutankhamon en ga zo maar door. Toch heeft men het hier goed opgelost door een deel van het gebouw nauwelijks zichtbaar te maken en op het dak een ecologische tuin aan te leggen. Spijtig van die ene niet-gedecoreerde muur, dat vind ik in een park als Efteling toch niet kunnen.

Nog een fout die de Efteling hier gemaakt heeft is de wachtrij, die bestaat uit enkele grote hokken met zigzaggen waar weinig te zien is. Men heeft wel de moeite gestoken in enkele grappige speechen van O. J. Punctuel, een personage dat je later nog tegenkomt, die je meteen in de juiste sfeer brengen. Daarnaast is er op veel plaatsen ook Symbolicaans schrift te vinden dat kinderen kunnen ontcijferen. Een pluspunt is de aanwezigheid van een single riders line, wat hier toch niet de meest efficiënte opgave is.

Na de wachtrij kom je namelijk terecht in een voorshow, waar je van O. J. Punctuel verschillende strenge regels te horen krijgt. Pardoes, de mascotte van het park die een grote rol heeft in de attractie, heeft er duidelijk minder zin in en besluit het over een andere boeg te gooien. Een animatronic van de tovernar komt achter het gordijn uit en verandert de trap in een geheime doorgang.

Je loopt een trap af en komt uiteindelijk aan in het opstapstation, waar je nog kan kiezen uit drie verschillende routes, de schattentour, de heldentour of de muziektour. Hoewel de Efteling het adverteert als drie verschillende ervaringen, is 90% van de darkride wel hetzelfde. Zodra je hebt plaatsgenomen in de fantasievaarder, begint je tour door het paleis der fantasie. De eerste scène blaast je meteen van je sokken en is één van mijn favoriete scènes in heel de attractie. De animatronics, de sfeer, de muziek, de belichting… Alles klopt gewoon.

De tweede scène is iets minder groot opgezet en de derde is voor mij het hoogtepunt van de attractie. De gigantische walvis die plots verschijnt is prachtig en het aantal details waar men op gelet heeft zorgen ervoor dat deze scène van wereldniveau is.

Hierna splitsen de drie karretjes en kiezen ze elk hun eigen route. De scènes die je dan te zien krijgt zijn voor elk karretje uniek, maar veel minder groot opgezet. Bovendien kan je door interactieve schermen vooraan het karretje extra effecten activeren, de grootste fout die de Efteling gemaakt heeft. Niemand snapt er iets van en in een prachtige darkride wil ik mij daar ook niet mee bezighouden. Iedereen zit daar maar als een gek op dat scherm te duwen in de hoop dat er iets gebeurt, maar het resultaat is meestal matig. Na de unieke scènes komen de karretjes opnieuw samen en ga je nog door de wijnkelder van het paleis, om daarna bijna in aanrijding te komen met Polle, die een stapel pannenkoeken bij zich heeft.

De laatste grote scène is de balzaal, waar koning Pardulfus, O. J. Punctuel, Pardoes en Pardijntje samen aan tafel zitten. Op de dansvloer dansen de karretjes samen met enkele poppen in het rond en er zijn enorm veel details op te merken. Veel mensen waren behoorlijk kritisch over deze scène, maar ik vind het een erg mooie afsluiter van deze darkride. Je staat nog even stil om je onride foto te bekijken en gaat daarna naar een apart uitstapstation.

Ik moet het toegeven, de eerste keer dat ik uit Symbolica kwam had ik zoiets van: “Ja, dat was mooi, maar niet de topper die ik verwacht had.” En ik heb de indruk dat ik niet de enige was die dat gevoel had. Dat heeft volgens mij alles te maken met de verwachtingen en de hype die de Efteling creëerde, want hoe meer ik Symbolica doe, hoe meer ik hem apprecieer en inzie dat het wel echt een prachtige darkride is. De Efteling heeft wat mij betreft enkele foutjes gemaakt, met name het interactieve aspect en de storyline, die mij volledig onduidelijk is. Wat doen die zwevende planeten en een gigantische walvis in een paleis? Waarom sta je plots ’s nachts op een balkon te kijken naar grote vlinders? Het geheel ontbreekt een beetje een verhaal en dat is jammer, maar het zegt zeker niet dat het een slechte darkride is. Voor mij blijft Droomvlucht een nog grotere wauw-factor hebben, maar Symbolica is zeker een darkride van wereldniveau.

Het park sloot stilaan de deuren en wij besloten ook dat we het gezien hadden voor vandaag. We hadden echter wel honger en ik moet eerlijk bekennen dat ik nog nooit in Polles Keuken was gaan eten, terwijl ik er al heel veel goede dingen over gehoord heb.

En toegegeven, al die dingen waren meer dan terecht. Het restaurant is erg mooi, het personeel is enorm vriendelijk, de prijzen zijn correct en de pannenkoeken zijn de beste die ik ooit gegeten heb. Van mij krijgt Polles Keuken een dikke 10/10 en bij deze ook de titel van beste pretparkrestaurant van de Benelux. Ik keer hier bij een volgend Efteling-bezoekje zeer waarschijnlijk terug!

We kwamen uit Polles Keuken en inmiddels was het park al even dicht. Het was zelfs al donker, wat ervoor zorgde dat we nog even genoten van de prachtig verlichte Symbolica.

Een pretpark waar nauwelijks mensen lopen, het blijft bijzonder, zeker als het donker is. Ik genoot dan ook van elke seconde terwijl ik mij naar de uitgang van het park begaf.

Onze dag zit erop, en het was pittig. Het is ons gelukt om ongeveer heel de Efteling te zien in één dag tijd, maar eigenlijk verdient de Efteling als enige park in de Benelux minimum twee dagen. Het is heerlijk om door het Sprookjesbos te wandelen en natuurlijk wil je ook genieten van de leuke achtbanen en geweldige darkrides. Als je hier vaak komt, zoals ik, is een dagje zeker genoeg, maar als je hier slechts eens in de zoveel jaren aanwezig bent, zou ik toch aanraden twee dagen te gaan en optimaal van de sfeer te genieten. Want die Efteling-sfeer, dat is en blijft toch iets unieks.

Ik ben ook zeer blij om te zien dat het park niet stilzit. De laatste jaren wordt er zeer veel geïnvesteerd in nieuwigheden, ondergaan tal van attracties groot onderhoud en is men duidelijk aan het werken aan de operations, iets wat altijd een struikelpunt was voor de Efteling, maar tegenwoordig steeds beter wordt. Ik hoop dat ze die trend verderzetten doorheen de jaren en dat de Efteling nog meer mag groeien, zonder dat er klagende buren het park dwarszitten. Ik heb in ieder geval opnieuw genoten van een bezoekje aan het park, en dat zal niet de laatste keer zijn.